ADHD i alkohol
Czy każda osoba z ADHD ma problem z alkoholem? Jak alkohol wpływa na objawy ADHD?
Jak rozpoznać problem?
- utrata kontroli nad ilością wypijanego alkoholu
- zwiększająca się częstotliwość picia
- wielokrotne nieskuteczne próby samodzielnego radzenia sobie z piciem
- picie w celu poprawy nastroju, trudność w ograniczeniu spożycia
- zaniedbywanie obowiązków, konflikty związane z piciem
- poczucie, że alkohol staje się głównym sposobem radzenia sobie z emocjami
Badania* pokazują, że osoby z ADHD są bardziej narażone na rozwój problemów związanych z używaniem alkoholu niż osoby bez ADHD.
Nie oznacza to, że każda osoba z ADHD rozwinie uzależnienie — warto jednak wiedzieć, że niektóre cechy charakterystyczne dla ADHD mogą zwiększać podatność na sięganie po alkohol jako sposób radzenia sobie z natłokiem myśli, chaosem, napięciem i przeciążeniem.
*metaanaliza Lee i in., 2011, Clinical Psychology Review. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2011.01.006
To metaanaliza 27 badań prospektywnych (ok. 4100 osób z ADHD w dzieciństwie i ok. 6800 osób z grupy kontrolnej). Kluczowy wynik: dzieci z ADHD miały istotnie statystycznie wyższe ryzyko rozwinięcia w przyszłości uzależnienia od alkoholu (OR = 1,74; 95% CI: 1,38–2,20) w porównaniu do dzieci bez ADHD. Co ciekawe, samo „kiedykolwiek spróbowanie” alkoholu nie różniło się istotnie między grupami — różnica dotyczyła rozwoju problemowego/uzależnionego wzorca picia, a nie samej inicjacji.
Dlaczego ADHD może zwiększać ryzyko problemów alkoholowych?
Impulsywność: osoby z ADHD częściej podejmują działania pod wpływem chwili, bez pełnego przewidywania konsekwencji.
Trudności z regulacją emocji: alkohol bywa wykorzystywany jako sposób na chwilowe zmniejszenie napięcia, chaosu, stresu lub poczucia przytłoczenia.
Poszukiwanie stymulacji: niektóre osoby z ADHD odczuwają silną potrzebę nowych bodźców i intensywnych doświadczeń.
Współwystępujące trudności psychiczne: ADHD często współwystępuje z zaburzeniami lękowymi, depresją czy przewlekłym stresem.
ADHD i terapia uzależnień
Skuteczna pomoc powinna uwzględniać zarówno problem używania alkoholu, jak i objawy ADHD. Praca terapeutyczna obejmuje: budowanie motywacji do abstynencji i samoobserwacji, poznanie swojego sposobu myślenia i działania, dostarczenie wiedzy i narzędzi do utrzymania abstynencji, rozwijanie umiejętności nazywania i regulacji uczuć, budowanie zdrowych strategii radzenia sobie ze stresem oraz poprawę organizacji życia codziennego.
Od wielu lat pracuję z osobami doświadczającymi uzależnienia od alkoholu. Obecnie wspieram również osoby dorosłe z ADHD, pomagając im lepiej rozumieć mechanizmy wpływające na ich codzienne funkcjonowanie oraz proces zdrowienia.
